Qo‘shimcha yuk narxi aviakompaniyaga va parvoz yo‘nalishiga bog‘liq. Odatda, belgilangan kilogrammdan oshiq yuk uchun qo‘shimcha to‘lov mavjud.
Chipta olingandan so‘ng aeroportga qachon borish kerak? Bu sizning parvozingiz turiga bog‘liq:
🔹 Ichki reyslar (masalan, Toshkentdan Nukusga): Aeroportga jo‘nashdan kamida 2 soat oldin kelishingiz tavsiya etiladi.
🔹 Xalqaro reyslar (masalan, Toshkentdan Istanbulga): Aeroportga kamida 3–3.5 soat oldin yetib kelgan ma’qul.
Bu vaqt ichida siz: ✅ Ro‘yxatdan o‘tish ✅ Bagaj topshirish ✅ Pasport nazoratidan o‘tish ✅ Geytga yetib borish kabi jarayonlarni bemalol bajara olasiz.
Agar faqat qo‘l yuki bilan uchayotgan bo‘lsangiz va onlayn ro‘yxatdan o‘tgan bo‘lsangiz — ichki reyslar uchun 1.5 soat, xalqaro reyslar uchun 2.5 soat oldin kelish ham yetarli bo‘lishi mumkin.
Agar siz reysga kechiksangiz, bir nechta holat yuz berishi mumkin:
🔹 Ro‘yxatdan o‘tish yopilgan bo‘lsa — sizni samolyotga qo‘yishmaydi. Chunki aviakompaniyalar xavfsizlik va vaqt talablari asosida qat’iy jadvalga amal qiladi.
🔹 Chipta bekor bo‘ladi — agar chipta qaytarilmaydigan bo‘lsa, pulni qaytarib olishning iloji bo‘lmasligi mumkin.
🔹 Qayta bron qilish kerak bo‘ladi — ba’zi aviakompaniyalar qo‘shimcha to‘lov evaziga sizni keyingi reysga o‘tkazishi mumkin.
🔹 Bagaj muammosi — agar bagaj topshirilgan bo‘lsa, uni qaytarib olish yoki boshqa reysga o‘tkazish kerak bo‘ladi.
1. Chipta sotib olganingizdan so‘ng
Ko‘pchilik aviakompaniyalar chipta rasmiylashtirilgach, sizga o‘rindiq tanlash imkonini beradi.
Bu xizmat ba’zida bepul, ba’zida esa qo‘shimcha to‘lov evaziga taqdim etiladi — ayniqsa deraza yonidagi, old qator yoki keng joyli o‘rindiqlar uchun2.
2. Sayt yoki ilova orqali tanlash
Aviakompaniyaning rasmiy veb-saytida yoki mobil ilovasida “Bandlovni boshqarish” bo‘limiga kiring.
Parvozingizni topib, “Joyni tanlash” opsiyasini tanlang.
O‘rindiqlar xaritasi (seat map) ochiladi — bu yerda siz deraza yonidagi, yo‘lak bo‘yidagi yoki favqulodda chiqish yaqinidagi joylarni ko‘rishingiz mumkin.
3. Ro‘yxatdan o‘tish paytida
Agar oldindan tanlamagan bo‘lsangiz, aeroportda ro‘yxatdan o‘tish vaqtida kassirdan sizga qulay joyni so‘rashingiz mumkin.
Ba’zi aviakompaniyalar parvozdan 36 soat oldin o‘rindiq tanlashni yopadi, shuning uchun erta harakat qilish foydali.
4. Maxsus joylar haqida
Favqulodda chiqish yaqinidagi joylar faqat sog‘lom, tilni biladigan (O‘zbek, Rus, Ingliz) va favqulodda holatda yordam bera oladigan yo‘lovchilarga beriladi.
Bolalar va uy hayvonlari bu zonada o‘tirishi mumkin emas.
Ichki reyslar (O‘zbekiston ichida):
1 oy oldin sotib olish eng optimal.
Bayramlar yoki yozgi mavsumda — 2-3 hafta oldin harakat qilish tavsiya etiladi.
Xalqaro reyslar:
MDH mamlakatlari (Rossiya, Qozog‘iston, Tojikiston): 10–20 kun oldin — narxlar barqaror bo‘ladi.
Turkiya, BAA, Gruziya kabi yo‘nalishlar: 2–3 oy oldin — qancha erta, shuncha arzonroq.
Yozgi ta’tillar yoki bayram mavsumida: 3–6 hafta oldin chipta olish eng yaxshi strategiya hisoblanadi.
Dushanba yoki seshanba kuni chipta qidirish — ba’zida narxlar past bo‘ladi.
Tungi vaqtda (soat 00:00–05:00) qidiruvlar — ba’zi platformalarda arzon variantlar chiqadi.
Narx kuzatuv funksiyasidan foydalaning — Aviasales.uz yoki Ioka.uz kabi saytlarda narx o‘zgarsa, sizga xabar keladi.